August 30, 2009

उपराष्टपति झालाई नेपाली भाषामै सपथलिन सरकारको अनुरोध उपराष्ट्रपतिले नटेर्ने १ बजे पत्रकार सम्मेलन गर्दै ।

सरकारले उपराष्ट्रपति परमानन्द झालाई सर्बोच्चको आदेश अनुसार नेपाली भाषामा सपथ लीन अनुरोध गरेको छ ।

आज विहान प्रधानमन्त्री तथा मन्त्री परिषद कार्यालय िसंहदरबारमा बसेको मन्त्री परिषद बैठकले दिउँसो ४ बजे राष्टपतिको कार्यालयमा मिलाईएको सपथ कार्यक्रम अनुसार नेपाली भाषामै सपथ लीन अनुरोध गरेको सरकारका प्रवक्ता एवं सुचना तथा साचारमन्त्री संकर पोखरेलले जानकारी दिनुभयो ।
सर्वोच्च अदालतले उपराष्ट्रपति परमानन्द झांलाई पुनः नेपाली भाषामा सपथ लिन दिएको ७ दिने समयावधी सकिने दिन आज उहाँलाई नेपालीमा सपथ लिन आग्रह गरिएको हो ।
यद्यपी उपराष्ट्रपति निकट स्रोतले भने उहाँको सपथबारे पत्रकार सम्मेलन मार्फत उपराष्टपति आफैंले धारणा सार्वजनिक गनेु्रहुने भएको छ । स्रोतले झा सपथ पनि नलिने र राजीनामा पनि नगर्ने सोचमा रहेको दावी गरेको छ ।
उपराष्ट्रपतिले आज दिउँसो १ पत्रकार सम्मेलन गरि आफ्नो धारणा सार्वजनिक गर्नुहुने भएको छ ।

August 27, 2009

संविधानसभा भवनमाथि कालो बादल


संविधान बन्न अब मुस्कीलले १० महिना मात्र बाँकि छ । तर राजनैति खिचातानीले समयमा संविधान बन्ने कुरामा संका पैदा भएको छ ।

भदौं १० गते संविधानसभा भवन अगाडिको भवनबाट खिचिएको तस्वीरमाथिको कालो बादलाई सकारात्मक सोच बोक्नेले फाट्दै गरेको बादल भन्न पनि सक्छन् । तर यसलाई ढाक्दै गरेको बादल बनेर तर्क गर्नेकालागि पनि ठाउँ प्रसस्त छ । तपाई आफैं जज गर्र्नु होला

भट्ट खोज्न फेरी भारत




विश्व सम्पदा सुचीमा रहेको पशुपतिमा फेरी पनि भारतीय पुजारी ल्याउन सरकारले कसरत शुरु गरेको छ ।

पशुपति विकास कोषका अध्यक्ष एव सस्कृति मन्त्री मिनेन्द्र रिजालको नेतृत्वमा झण्डै एक महिना अघि वसेको वैठकले पशुपतिमा खाली रहेका पुजारी भारतवाट ल्याउने निर्णय गरेपछि ३ सदस्यीय टोली भारत जान लागेको छ ।

कोषको निर्णय अनुसार गत पुषमा राजीनामा दिएर वसेका भट्ट महावलेश्वर शिवसरण राज भण्डारी र पुराना नेपाली भट्ट विद्यानाथ भट्ट भारत जाने तयारीमा लागेका हुन् ।

यसका लागि कोषले भारतको कान्चि कामाकोठी पिठमा पत्राचार गरीसकेको वुझिएको छ । भारतवाट प्रतिउत्तर आएपछि केही दिन भित्रै नेपाल वाट भारतीय भट्ट महावलेश्वर सहितको टोली जाने श्रोतले वताएको छ ।

गत पुष १३ गते मुल भट्ट महावलेश्वरले राजीनामा दिएपछि माओवादी नेतृत्वको सरकारले नेपाली पुजारी नियुक्त गरेपनि चरम विरोधका कारण त्यो निर्णय फिर्ता भएको थियो ।

August 5, 2009

काठमााडौंमा कारको ठक्करबाट ६ जनाको मृत्यविहानैदेखि तनावमोटरसाईकल ठोक्किँदा कपिलबस्तुमा तीनको ज्यान गयो ।

काठमाण्डौंको रत्नपार्क भोटाहिटी स्थित वीर अस्पतालमा निजी कारको ठक्करबाट ६ जना पैदलयात्रीको मृत्यू भएपछि भोटाहीटी रत्नपार्क तथा जमल लगायतका स्थानमा तनाव उत्पन्न भएको छ ।
गएराती साढे १२ बजे वीर अस्पतालबाट भोटाहीटी तर्फ जादै गरेको बा ४ च ८० ३० नम्बरको कारको ठक्करबाट भारत सीतामणि घर भई हाल बाङ्गेमुढा बस्ने २९ बर्षीय को मदन गुप्ता भारत कसवा नेन्सीका ५० वर्षिय धर्मराज सिन्हा भारत सितामणिका १५ वर्षिय संजिब गुप्ता भारत मोतीहारीका ४६ वर्षिया विना िसंह भारत सितामणिकी ४० वर्षिया कृष्ण देवी र नाम थर खुल्न नसकेका एक जनाको मृत्यू भएको हो । कारको ठक्करबाट एकजना गम्भिर घाइते भएका छन् । ठक्करबाट गम्भिर घाइते भारत सीतामढिका २८ वर्षिय दिपक गुप्ताको अहिले उपचार भैरहेको छ । अत्याधिक गतिमा रहेको कारले वायाँ पट्टिको सडक पेटीमा हिडिरहेका पैदलयात्रुहरुलाई ठक्कर दिएको हो । चालकको लापरबाहीका कारण दुर्घटना भएको प्रहरीले जनाएको छ। मृतकहरुको शव विर अस्पतालमा राखिएको छ ।
कार चालक उद्धवमान िसंह का पीतालाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको जनाउको छ । अहिले मृतकका आफन्त तथा स्थानिय बासिन्दाले भोटाहीटी रत्नपार्क तथा जमलमा विरोध प्रर्दशन गरिरहेका छन् । सो क्षेत्र अहिले तनावग्रस्त बनेको छ भने उपत्यकाको यातायात अस्तव्यस्त बनेको छ । प्रहरीले प्रर्दशनमा उत्रिएका मृतकका आफन्त एक जनालाई नियन्त्रणमा लिएको छ । अहिले मृतकका आफन्त सडकमा आएर रुवावासीगरिरहेका छन् । उता पूर्वबाट पश्चिमतर्फ जुदै गरेको लु ४ प १८ ०७ नम्वरको मोटरसाइकल रोकि राखेको ना ३ ख ६०६ नम्वरको ट्रकमा ठोकिदा गएराती कपिलबस्तुको शिवपुरमा मोटरसाइकलमा सवार तीन जनाको मृत्यु भएको छ ।
मृत्यु हुनेमा कपिलबस्तु बाणगंगा- ४ का २५ बर्षिय चक्रपाणि भट्टराइ खरुनियाका २५ बर्षिय प्रकाश बस्याल र शिवगढीका २५ बर्षिय गणेश बिष्ट रहेका छन । भट्टराई पत्रकार र बस्याल र विष्ट शिक्षक भएको बताईएको छ । सवैको घटनास्थलमै मृत्यु भएको इलाका प्रहरी कार्यालय चन्द्रौटालाई उदृत गर्दै हाम्रा स्थानीय संवादाताले जनाएका छन ।

August 4, 2009

बाबुराम पढेको स्कुलमा पुगेपछि ………॥

विहान पौने छ बजे नै कलंकी चोकमा पुग्नुपर्ने आग्रह थियो । भुईमा घाम झर्न नपाउँदै म झोलामा एउटा रेकर्डर र क्यामेर हालेर कलंकी पुगे। मनभरी रहर बोकेर हिडिएको थियो । धेरै क्षेत्रमा इतिहास बोकेको गोर्खा जिल्लामा जान पाईने हुनाले मन प्रफुल्लीत थियो । गोर्खा भन्ने वित्तिकै धेरैले गोर्खा दरबार संग्रहालय भन्ने सोच्छन तर हाम्रो उद्देश्य अर्कै थियो । गोर्खाको अर्को इतिहास अमरज्योति जनता उच्च माध्यमिक विद्यालयको उद्घाटन हुँदै थियो । त्यहि विद्यालयबाट २०२६ सालमा नेपाल प्रथम भएका विद्यार्थी बाबुराम भट्टरराईबाट । यस अघि २ पटक सम्म जाने भनेर पनि जान नपाएको हुनाले एकिकृत नेकपा माओवादीका उपाध्यक्ष भट्टराई अन्तिम दिनको केन्द्रीय समितिको बैठक जारी रहँदा पत्नी हिसीलाकासाथ आफु पढेकेा विद्यालय पुग्दै थिए । कलंकीमा रोकिराखिएको लिटिल एाजल स्कुलको पहँेले गाडिमा पत्रकार आयोजक चढे । विहान साँढे छ बजे हामी चटेको गाडि बल्ल कलंकीबाट ओरालो लाग्यो । राजमार्गमा गाडि चलाउने उत्ति बानी नपरेका चालकले सुस्त गतिमा हाक्दै लाँदा अमरज्योतिका गुरु पुर्व विद्यार्थी र उच्चमावि बनाउन सहयोगी भूमिका खेलेकाहरुको समहु मजैले गफिए । धादिङको नौविसे बाट ओरालो झरेपछि कसैले खाजाकालागि स्पोन्सर गर्ने भयो केाही पानीको स्पोन्सर गर्न अघि सरे । चाउचाउ र विस्कुटसंगै पानी पनि गाडि चढ्यो । स्पोन्सर गर्नेकालागि तालि पढ्काएपछि चाउचाउका प्याकेट बजे । फोहोर व्यवस्थापनसंग उत्ति बानी नपरेर होला आम अरु यात्रुले जस्तै हाम्रा सहयात्रिहरुले पनि चाउचाउबिस्कुटका खोल बाटोमा हुत्याईदिए । मिनरलवाटरका रित्ता बोतलहरु भुईमा ठोक्कीएर कुच्चीए ।

हामी तनहुँको आबुखैरेनीबाट केही अघि पुगेपछि बाटोमा सबारी रोकेर मस्र्याङदी तर् यौ । गोर्खाको देउरालीमा हामी भन्दा केही समय अघि पुगेका भट्टराई दम्पत्तीलाई देउरालीका जनताले सम्मान गरेछन् । कार्यकर्तासंगको छलफल पछि केही तलको घरमा तयार पारिएको मेसको दालभात खाईयो । टार भएकोले निक्कै गर्मी भएको थियो। पुरै शरिर पसिनाले निथ्रुक्क हुँदाहुदै हामी बाटोमा फर्कियौं । डुम्रे बजारबाट दाहिने लागेर हामीले लमजुङको बेसी शहर जाने बाटो समात्यौं। तुरतुरे पुगेपछि पुन मस्र्याङदी तरेर गोरखा नयाँबजार पुरानो एयरपोर्ट हुदै कच्ची बाटोबाट हामी पालुङटार पुग्यौं। बाटो कच्ची भएकोले गाडि हाँक्न गाह्रो थियो । गन्तव्य गोरखाको लुईटेल स्थित अमरज्योति पुग्नु आधाघण्टा अघिनै हिलोले गर्दा हामी चढेको गाडि जान सकेन । अन्तत रातो माटे सडकमा हिलो छल्दै हामी कार्यक्रम स्थल पुग्यौं । पुरानो शैलीमा बनाईएका भवनधारी अमरज्योति जनता उच्चमाविको आँगनमा आशावादी अनुहार बोकोका केटाकेटी देखि वृद्ध वृद्धा गरि करिव हजार जना उपस्थित भएका रहेछन्। मानेरोपेर मुरी उब्जाउने बेलामा जम्मा भएका ढाकाको टोपी लाउने देखि लौरो टेक्ने सम्म सरकारी विद्यालयको ड्रेसमा आएका देखि जुल्फी पाल्ने सम्म सबै खुसी देखिएका थिए। गाउँको विद्यालयमा विज्ञान र श्ािक्षाशास्त्र संकायमा दश जोड दुईको पढाई हुनेखुसीले सबै गद्गद् थिए । त्यसमाथि त्यहि विद्यालयमा अध्ययन गरेको विद्यार्थी जसले विद्यार्थीकालमै गाउँको विद्यालयबाट नेपाल प्रथम भएर सबैलाई चकित पारेका थिए । पछि पिएच डि गरेर अनीमाओवादीमा भूमिगत भएर संविधानसभामा सबैभन्दा धेरै भोट ल्याएको इतिहास रचेर अनी अर्थमन्त्री बनेको अबस्थामा इतिहासमै सबैभन्दा बढि राजस्व उठाएरसंधै चर्चाको शिखरमा रहेका व्यक्ति प्रमुख अतिथिका रुपमा कार्यक्रममा उपस्थित थिए ।
कार्यक्रमा बाबुरामका घर गाउँलेपनि आएका रहेछन् । करिब ४५ मिनेटको दुरीमा पर्ने खोप्लाङका बाबुराम लुईटेलमा रहेको अमरज्योति नजिकै बसेर पढेका रहेछन् । त्यो ऐतिहासिक विद्यालयको आँगनमा उभिएर बाबुरामलाई पढाएका विद्यालयका पहिलो प्रधानाध्यापक कुलेन्द्रराज देबकोटाले ४० बर्ष अघिको कुरा सुनाए । चउरमा पढाएर सुरु गरिएको विद्यालयमा दश जोड दुईसुरु हुनु निकै खुसीको कुरा भएको सुनाए । बाबुरामलाई पढाएको स्मरण गर्दै गर्दा निकै भावुक बनेकाउनले प्यारो विद्यार्थी बाबुरामबाटै गोरखा र देश विकास हुने आशा व्यक्त गरे । उनले १५ सालमा पुष्पलालले कम्युनिष्टको विउ छरेकोले गोरखा हाल आएर कम्युनिष्टमय भएको पनि भन्न छुटाएनन् । पुरानो तरिकाले बनाईएको अमरज्योति उच्चमाविका जमानामा बाक्ला इटाले बनेका रहेछन् । भौतिक संरचनामा उत्ति रहलाग्दो नभएपनि अध्यापनको हिसावले यसले मूलुक हल्लाएको थियो । अझै पनि यो विद्यालयको उपस्थिति वरपरका लागि गर्व छ । निकै टाढा टाढाबाट विद्यार्थीहरु त्यहाँ पढ्न पुग्दा रहेछन् । म गोर्खाकी बुहारी हुँ । म यो विद्यालयमा २ वटा चर्पी बनाउन सहयोग गर्छु भट्टराई पत्नी हिसीला यमीले भनिन् । उनले आफुलाई पुर्व मन्त्री र सभासद भन्दापनि गोरखाकी बुहारी भन्न रुचाईन । पुर्वपर्यटन मन्त्री भएकोले हुनुपर्छ गोरखालाई शैक्षिक पर्यटकिय क्षेत्र बनाउनसकिने प्रस्ताव अघि सारिन । हिसीला यमीले भट्टराई संग विहे गरे लगत्तै लुईटेमा रहेको अमरज्योति माविमा लान आग्रह गरेकि रहिछन् । शहरमा जन्मी हुर्केकि हिसीलालाई बोर्ड फस्ट जन्माउने गाउँको विद्यालय विद्यालय हेर्ने रहर भएको हुनुपर्छ । जब यो विद्यालयमा आउँछु मलाई यो स्कुलले भावुक बनाउँछ डा बाबुराम भट्टराईले आफ्नो विद्यालयकोमाचमा उभिएर भने म आज जे छु यहि विद्यालयको शिक्षाको कारण छु । उनले यस अघि दुईपटक सम्म आउँछु भनेर आउन नसकेको प्रति सबैसंग दुख व्यक्त गरे । आफु पढेकेा विद्यालयमा दश जोड दुईको कक्षा साचालन हुन लागेकोमा खुसी ब्यक्त गरे । उनले कक्षा १२ सम्मको शीक्षा निशुल्क र अनिवार्य हुनुपर्ने पार्टिको घोषित कार्यक्रम रहेको र आफु अर्थमन्त्री हुँदा त्यसको सुरुआत कर्णाली अाचलबाट सुरु गरिसकेको बताए । उनले विगतमा शैक्षि क्रान्तिको नेतृत्व गरेको लुईटेल स्कुललाई आगामी दिनमा पनि शैक्षिक क्रान्तिको नेतृत्व गर्ने किसिमले अघि बढाउनुपर्ने उनको विचारले निकै तालि पायो । आफ्नो निर्वाचन क्षेत्र भएकाले जनताको मतको उपहास हुनेगरि हरुवाहरुले चलाएको सरकारको कडा आलोचना गर्दै आईपरे अर्को आन्दोलनकोलागि तयार हुन आग्रह समेत गरे । साथै अपरहरणमा परेको शिशु गणतन्त्रलाई छुटाउन शसक्त आन्दोलनको आवस्यकता औल्याउँदै उनले माओवादीको नेतृत्वमा राष्ट्रिय संयुक्त सरकार गठन गर्नुको विकल्प नभएको बताए । उनले अमरज्योतिलाई प्राविधिक विश्व विद्यालय बनाउन सकिने बताउँदा स्कुले विद्यार्थीकॊे मुहारमा उज्यालो छाएको थियो

विद्यालय उच्च मावि बनेको खुसीयालीमा विद्यार्थी अनील गीरीले मार्मिक गीत सुनाएर सबेैलाई भावुक पारे । शहर किन झर्ने हो आफ्नै घरको िढंडो भात खाएर गाउँकै क्याम्पस पढ्ने हो भनिरहँदा भने खुसीले अविभावकहरुका आँखा रसाएका थिए। भट्टराईले आफ्ना मतदातालाई कठपुतली सरकारका विरुद्ध जागरुक बन्न आग्रह गर्दै रुचि अनुसारको पेशा गरेपनि विद्यार्थीहरुमा राजनैतिक र सामाजिक चेतना हुनुपर्ने बताए । करिब आधाघण्टाको भाषण सकिँदै गर्दा उनले उनले साह्रै महत्वपुर्ण कुरा बोले राजनीति मूल हो । अरु भंगाला हुन् । मूल धमीलीयो भने भंगालो संङलो हुँदैन । कार्यक्रम सकेर फर्कदै गर्दा मुङ्लीङको पुल नजिकै मस्र्याङ्दी मिसिएको त्रिशुली नदि मुलुकको राजनीति जस्तै धमीलीएर बगिरहेको थियो ।

July 30, 2009

फोहर उठाउने विषयमा आज पनि वार्ता हुने


ओखरपौवा ल्याण्डफिल्डसाईडका स्थानिय बासिन्दाको अबरोधका कारण एकसातादेखि राजधानीमा थुपि्रएकॊ फोहर उठाउने विषयमा आज पनि संघर्ष समिति र सरकार विच वार्ता हुने भएको छ । हिजोभएको बार्ता निष्कर्ष मा पुग्न नसकेपछि आज पनि बार्ता हुन लागेको हो । बार्ता विहान बिहान साढे १० बजे पछि स्थानीय विकास मन्त्रालयमा वार्ता हुने छ । ओखरपौवा ल्याण्डफिल्डसाईडका स्थानिय बासिन्दाले विभिन्न माग राखि एकसाता देखि काठमाडौं फोहोर फाल्न नदिएपछि यहाँ फोहोर उठ्न सकेकेा छैन । जसका कारण महामारकिो त्रास बढेको छ ।

July 5, 2009

रोल्पाको लिवाङ जाँदा

Chandra Prasad Neupane

nepalipoetchandra@gmail.com

शरीर स्वस्थ भए र खर्चपर्चको खाँचो नभए यात्रा गर्न सकिन्छ । यात्रा गर्नु भनेको नयाँ ठाउँ त्यहाँको रहनसहन र वातावरणबारे जान्नु हो । सके विश्व घुम्नु नसके आफ्नो देशचाहिँ घुम्नु नै पर्दछ भन्ने मनमा लाग्यो र मैले आफ्नो देशको हरेक जिल्लाको सदरमुकाममाचाहिँ पुग्ने लक्ष्य राखेँ र रोल्पा जिल्लाको लिवाङ यात्राको तय गरेँ । दिनेश अधिकारीले भने- अंकल रोल्पा घुम्न आउने होइन मैले हुन्छ भनेँ । रोल्पाबाट शुरु गरेको र त्यहीँबाट नेतृत्व गरेको २०५२ देखि २०६२ सम्म नेपालभूमिमा चलेको जनयुद्धले देशलाई तहसनहस बनाएको थियो । देशलाई शान्तितर्फ लैजान पुनर्निर्माण गर्ने भनी सरकारले देशका केही गाउँलाई नमूनावस्ती बनाउने उद्देश्यले नयाँ कार्यक्रम गाउँगाउँमा पुर् याउँदै थियो । जसमा रोल्पा जिल्ला विशेष सूचीमा परेको थियो । यसै क्रममा दिनेशजी रोल्पाको जेलवाङमा नमूनावस्ती बनाउने काममा खटिएका थिए । उनी इन्जिनियर हुन् । उनले मलाई लिवाङको यात्रामा आपुूले सहयोग गर्ने बताए र म उनीसाथै लिवाङसम्म पुगेँ । हामी २०६६ असार १२ गते विहान ६ बजे काठमाडौँबाट हिँड्यौँ । धेरै दिनयता पानी नपरेकाले गाडीले धूलो उडाइरहेको थियो । असारको दोस्रो हप्ता बितिसक्दा पनि पानी नपरेकाले बाटोमा बुङबुङ्ती छारो उडेको र बालीबिरुवा डडेर सखाप भएका थिए । गाडी दिनको ४ः३० बजे दाङ जिल्लाको भालुवाङ पुग्यो र पूर्वपश्चिमको राजमार्ग छाडेर उत्तरतर्फको कच्ची बाटोतर्फ मोडियो । दाङ जिल्लाको एक छेउबाट राप्ती नदीको किनारैकिनार बेसीटार र जङ्गलैजङ्गलले ढाकेको सुन्दर प्राकृतिक दृश्यलाई चुम्दैचुम्दै गाडी प्युठानको बट्डाँडा पुग्यो । बट्डाँडा सुन्दर थियो । भालुवाङदेखि उत्तर अर्घाखाँची र प्युठानको बीच किनारैकिनारको प्रचण्ड गर्मीसंग जुध्दैजुध्दै हामी बट्डाँडा हुँदै भिङ्गृतर्फ लाग्यौँ । भिङ्गृ नपुग्दै प्युठानको सदरमुकाम खलङ्गा जाने माडी खोलाको चकचके पुलनेर पुगेपछि हामी आाेर्लियौँ । हामी चढेको गाडी खलङ्गातर्फ मोडियो र चकचकेबाट एउटा भ्यानमा चढेर त्यो दिन भिङ्गृसम्म पुगेर बास बस्यौँ । भिङ्गृ स्वर्गद्वारीको पुच्छर हो । माडी खोलाको किनारमा अवस्थित भिङ्गृ टारबाट करिब तीन घण्टाको उकालो चढेपछि स्वर्गद्वारी पुगिँदो रहेछ । बाटोमा पाकेका चिउरी टिपेर खाँदै पसिनाले खलखल भिज्दै हामी करिब तीन घण्टाको उकालो चढेर स्वर्गद्वारी पुग्यौँ । बाटोमा भेटिएका मृग घोरल र रङ्गीचङ्गी चराहरुसंग जिस्कँदै जिस्कँदै जाँदा उकालो चढेको पत्तै पाइएन । स्वर्गद्वारी पहाडी भू-भागमा रहेको एक प्रसिद्ध तीर्थस्थल हो । हिन्दु धर्मप्रति आस्था राख्ने तीर्थयात्रीहरुको त्यहाँ घुइँचो लागेको पाइयो । प्राकृतिक दृश्यको मनोरम छटालाई चुम्नेहरुको पनि त्यतिकै घुइँचो लागेको देखिन्थ्यो । मनकामनामा जान केबुलकार राखेजस्तै भिङ्गृ देवीस्थानबाट स्वर्गद्वारीसम्म केबुलकार राख्नसके त्यो ठाउँ एउटा राम्रो पर्यटकीय स्थल बन्नसक्ने देखियो । प्रशस्त देशी-विदेशीको आवतजावत भइरहने स्वर्गद्वारी र त्यस आसपासका प्रायः जनता गरिबी अवस्थामै देखिन्थे । कम्युनिष्टहरुको भूमि भनेर चिनिने प्युठानको झिमि्रङ खोलाले भने राष्ट्रियस्तरका केही व्यक्ति व्यक्तित्वहरु जन्माइसकेको रहेछ तर त्यहाँका खोलापाखाले आजसम्म मुक्ति पाएको अनुभवचाहिँ भएन । मोहनविक्रम िसंह मोहन वैद्य ुकिरणु लीलामणि पोखरेल वामदेव गौतम आदि जस्ता कम्युनिष्ट नेता जन्माएको प्युठानमा टेक्दा उही काठमाडौँको सुखसयलमै नेता भुल्दारहेछन् जस्तो लाग्यो । त्यहाँको सामाजिक स्थिति विकासको गति उस्तै थियो जस्तो अन्य विकट ठाउँहरुमा छ । जनता सन्तुष्ट थिएनन् । दिनेशजी र म यस्तै कुरा गर्दै उकालो सक्यौँ । प्युठानको स्वर्गद्वारीबाट रोल्पाको जलजला र गुल्मीको रेसुङ्गाको चुली लहरै देखिँदा रहेछन् । भनिन्थ्यो- यी तीन चुली तीन दिदीबहिनी हुन् । स्वर्गद्वारी समुद्री सतहबाट करिब २१२१ मि। को उचाइमा अवस्थित छ । लेकाली प्रदेशमा अवस्थित स्वर्गद्वारी मनमोहक ठाउँ हो । हिन्दुहरुको पवित्र तीर्थस्थलको रुपमा मानिँदै आएको उक्त स्वर्गद्वारीमा नेपालीहरुभन्दा हिन्दु-भारतीहरुको प्रवेश आस्था अत्याधिक देखिन्थ्यो । स्वर्गद्वारीदेखि माडीखोलासम्म सुरुङ छ भनिन्थ्यो तर हामीले देख्न पाएनौँ कारण द्वन्द्वकालमा त्यहाँ नेपाली सेनाले आफ्नो अड्डा जमाएपछि सुरुङलाई कब्जामा ल्याएको रहेछ । सुरुङमा छिरेपछि स्वर्ग पुगिन्छ भन्ने भनाइ त्यहाँको पुजारी र केही स्थानीयवासीहरुको थियो । सुरुङभित्र प्रवेश गर्दा अ_िक्सजनको कमीले केही भारतीय तीर्थालुहरुको ज्यान गुमेकाले उक्त सुरुङलाई सेनाले बन्द गरिदिएको रहेछ । आहा ! लेकाली हावापानी स्वस्थ वातावरण आनन्दानुभूति भयो । हामी त्यहाँ करिब एक घण्टा जति बस्यौँ । मन्दिरको वरिपरि घुम्यौँ । पाठपूजामा पनि सम्मिलित भयौँ र पुजारीसित केही जानकारी लियौँ । वरिपरि लेखिएका शिलालेख र विभिन्न अभिलेखको पनि अध्ययन गर् यौँ र उकालो जाँदा करिब तीन घण्टा लागेको बाटो डेड घण्टामै ओर्लियौँ । उक्लँदा पसिनाले भिजेको कपडा सुकेकै थिएन । बेसी टारको किनारामा अवस्थित भिङ्गृबाट १३ गते दिउँसो हामी रोल्पाको लिवाङ जाने गाडीमा चढ्यौँ । हामी केही बेरपछि माडी खोलाको किनारैकिनार उत्तरतर्फको किमीचौर दोभानमा पुग्यौँ । माडी र लुङ्ग्री खोलाको दोभान किमीचौरमा रोल्पा प्रवेशको स्वागतद्वार रहेछ । सो द्वारा रोल्पालीले सहिदका नाममा बनाएका रहेछन् । रोल्पा जिल्ला जनयुद्धको केन्द्रीयभूमि हो र कम्युनिष्टहरुको उद्गमस्थल पनि हो । जनयुद्धमा सो जिल्लाका ८२५ जनाले वलिदान दिएका रहेछन् । स्वागतद्वारबाट केही अगाडि बढेपछि रोल्पाबेसीटार हुँदै सुलीचौर बजार पुगियो । सुलीचौर बजार व्यवस्थापनमा राम्रो थियो । सुलीचौर रुकुमेलीहरुको पनि बजार रहेछ । सुलीचौरबाट उकालिएको गाडी खुमेलको सातदोबाटोसम्म उक्लियो । सातदोबाटोको उचाइमा पुग्दा शरीरले शीतलताको अनुभव गर् यो । गर्मीको महसुस भएन । सातदोबाटोमा रहेका तीनथुम्की अत्यन्तै मनोरम लाग्यो । गोलाकार ती तीन थुम्कीहरु नेपाली सेनाको कब्जामा थियो । द्वन्द्वकाल रोल्पा जिल्ला माओवादीको मुख्य आधारस्थल भए पनि यो सातदोबाटोचाहिँ नेपाली सेनाकै कब्जामा रहेछ । हवाइ आक्रमण बाहेक कुनै पनि स्थल आक्रमणबाट यो ठाउँ कब्जामा लिने स्थिति छैन भन्ने कुरा त्यहाँका लडाकुले बताए । रोल्पा आफ्नो अस्तित्वमा छ भन्ने प्रमाण तिनै तीन थुम्की कब्जाबाट तात्कालीन राज्य सत्ताले गर्व गरेको रहेछ । त्यो स्वर्गजस्तो ठाउँ । हामी रमायौँ एकैछिन । कति खुसी लाग्यो । सदरमुकाम राख्नुपर्ने ठाउँ रहेछ त्यो । त्यहाँबाट सदरमुकामको दृश्य प्रष्ट देखिन्थ्यो । सातदोबाटोमा टेलिकमको र रेडियो जलजलाको टावर राखिएको रहेछ । हामीले त्यहाँ निम्की र अचार किनेर खायौँ । ज्यादै मीठो लाग्यो अनि सस्तो पनि । पानी खाँदा शरीरै शीतल बन्यो । गर्मीको कुनै अनुभवै भएन । सातदोबाटोबाट धेरै घुम्तीहरु पार गर्दै गाडी सदरमुकाम लिवाङतर्फ झर् यो । सातदोबाटोबाट झर्दा देखिने लिवाङको मनोरम दृश्यले आँखालाई मोहनी लाइरहेझैँ लाग्दथ्यो । हामी बेलुकी लिवाङ बजार पुग्यौँ । लिवाङ बजार सुन्दर छ । न बेसी न लेक । जाडो र गर्मीको सन्तुलन भएको लिवाङ बजार रोल्पा जिल्लाको सदरमुकाम हो । सदरमुकाम जानआउन ज्यादै कठिन रहेछ । नेपाली नागरिकता प्रमाणपत्र बनाउन विकट विकट गाउँबाट सदरमुकाम आइपुग्न एक हप्तासम्म लाग्ने रहेछ । नेकपा माओवादीको आधार इलाकाका रुपमा परिचित रोल्पा जिल्ला अत्यन्त विकटका कारण कम्युनिष्टको संगठनमा विस्तार हुन पुगेको देखियो । जिल्लाको थवाङ गाउँ एउटा ऐतिहासिक ठाउँ रहेछ । जलजला धुरीको फेदीमा अवस्थित थवाङ गाउँ २०१३ सालमा सर्वप्रथम कम्युनिष्ट पार्टीको स्थापना गराउन सफल भएको देखिन्छ । २०१५ सालको संसदीय चुनावमा यहाँको सम्पूर्ण भोट कम्युनिष्ट पार्टीलाई खसेको रहेछ । त्यस्तै २०३६ को सम्पूर्ण मत बहुदललाई र २०३८ सालको राष्ट्रिय पाचायतको चुनावमा सम्पूर्ण भोट बहिष्कार भएको पाइयो । बहिस्कार गरेकै कारण जलजला आशपाशका गाउँमा २०३८ कार्तिक ५ गते सरकारले सैनिक अपरेसन गरेको रहेछ । जनयुद्धताका यही ठाउँमा सरकारले प्रशस्तै सामुहिक हत्या आगजनी जस्ता अभद्र कि्रयाकलाप गरेको रहेछ । यही जलजला पहाड र रुकुमको सिस्ने हिमाललाई प्रतिविम्बित गराएर २०५२ तिर नेकपा मओवादीले ुसिज मितेरी अभियानु चलाएको थियो । जनयुद्ध र रुपान्तरणको हिसाबले नेपाली राजनीतिको मुहान रोल्पा बनेको छ र त्यही रोल्पाको पहिचान हो जलजला । समुद्री सतहबाट ३१९३ मि। को उचाइमा रहेको जलजला धार्मिक राजनैतिक तथा पर्यटकीय दृष्टिले हेर्न र घुम्न लायक छ । जलजला आशपाशको जनमत ऐक्यमत्तता र सामुहिक भावनामा रहेको पाइयो । गरिबीका कारण त्यहाँको आर्थिकस्तरचाहिँ माथि उठ्न सकेको रहेनछ । प्रचण्डलाई नेतृत्वमा पुर् याउने थवाङलाई मैले आत्मैदेखि नमस्कार गरेँ । प्राकृतिक हिसाबले रोल्पालाई चिनाउने मुख्य ठाउँ जलजला हो र कम्युनिष्टहरुको राष्ट्रिय राजनीतिलाई चिनाउने मुख्य ठाउँचाहिँ थवाङ हो । राजनीति चेतनाले अग्रस्थानमा रहेको थवाङले जनयुद्धको कमाण्ड गरेको थियो । यसको मुख्य कारण त्यहाँको गरिबी रहेछ । त्यो समाज व्यक्ति स्वार्थबाट माथि उठेको रहेछ । त्यहाँका कमरेड चूडामणि ओली ुआदर्शुले भने- यदि यहाँका जनता खानलाउन सम्पन्न र सुविधाभोगी भैदिएका भए माओवादीको युद्ध सम्पन्न हुन्थ्यो या हुन्नथ्यो म जान्दिनँ । लिवाङ बजारलाई व्यवस्थापन गर्नसके पहाडकी रानी भनेर चिनिने दार्जीलिङ्गकी बहिनी जस्तो देखिने थियो कि जलजला क्याम्पसका मधुसुदन पोखरेल र स्टाफसित १४ गते बिहान केही कुराकानी गरियो र चन्द्रयुग बृहत्तरकाव्य एक प्रति क्याम्पसलाई दिएँ मैले । स्थानीय विकास अधिकारी रमेश न्यौपाने डिभिजन कार्यालयका प्रमुख इन्जिनियर पदमलाल श्रेष्ठ उद्योग वाणिज्य संघ रोल्पाका कोषाध्यक्ष शिवप्रसाद आचार्य माओवादी कार्यकर्ता नेकपा एमालेका जिल्ला सचिव शन्तिराम ओली आदिले रोल्पा आएकोमा खुसी व्यक्त गरे । त्यस्तै जलजला एफ।एम।sा साहित्यिक वाटिककाका साचालक दामोदर सुवेदी ुदामु मसर्िपुूलुले रोल्पा आएकोमा खुसी व्यक्त गर्दै आधा घण्टाको साहित्यिक अन्तरवार्ता लिएर प्रशारण गरे । मगर जातिको बाहुल्यता रहेको रोल्पा जिल्ला अत्यन्तै विकट छ तापनि जनयुद्धको उद्घोष नेतृत्व र आधार इलाकाका रुपमा परिचित रहेको छ । खाम भाषा बोल्ने अधिकांश जनजातिहरु अझै पनि पिछडिएका नै देखिन्थे । वर्षमान पुन कृष्णबहादुर महरा जयपुरी घर्तीमगर आदि त्यहाँका चर्चित नेता रहेछन् । जलजला आशपाशका थवाङलगायतका केही गाउँहरुले रोल्पाको प्रत्येक गाउँमा कम्युनिष्ट आन्दोलनको विकास गरेर राष्ट्रिय नेतृत्व गरेकाले उक्त ठाउँ कम्युनिष्ट आन्दोलनका बारेमा जानकारी लिन चाहनेले पुग्नैपर्ने देखिन्छ । विश्वविद्यालयका शोधार्थी इतिहास लेखक अन्य जानकारी लिन चाहनेले थवाङलाई नटेके तिनका अनुसन्धान अधुरै रहने देखिन्छ । राष्ट्रिय अन्तर्राष्ट्रिय रुपमा चर्चा परिचर्चा पाएको रोल्पा र जलजला आशपाशका गाउँहरु उदाहरणीय छन् । अहिले सरकार तत् तत् गाउँहरुलाई नमूनावस्ती बनाउने योजनामा छ । दिनेशजी तपाइँ देशको वास्तविक ठाउँमा पुगेर कर्ममा लाग्नु भाुछ र नमूनावस्ती बनाउँदै हुनुहुन्छ तपाइँलाई धन्यवाद ! भन्दै म १५ गते काठमाडौँ फर्किएँ । २०६६ साल असार १८ गते ।


June 26, 2009

माइकल ज्याक्सन श्रद्धााजली ।







माइकल ज्याक्सनले यो संसार छाडेछन् । श्रद्धााजली । 2066 asar 12

June 5, 2009

२०६६ जेठ २१ गतेको राजनीति




एकातिर भारतीय सीमा सुरक्षा बल एस एस विले गरेको ज्यादती विरुद्ध भारतीय दुतावास अगाडि धर्ना अर्कातिर विना विभागिय मन्त्रीहरुको सपथ ग्रहण । २०६६ जेठ २१ गतेको राजनीति यस्तै रह्यो ।

June 2, 2009

नाम्चे बजार यात्रा ।

विश्वको सर्बोच्च शीखर सगरमाथा जहाँ जान सोलुखुम्बुको लुग्ला नाम्चे हुँदै जानुपर्छ । एक नेपाली हुनुको नाताले त्यहाँ पुग्नु गौरबकै कुरा हो । यसपाली मौका मिल्यो । गएर रमाईयो सगरमाथाको काख नाम्चे र लुग्लामा । केही तस्वीरहरु ।

लुग्ला एएरपोर्टमा १९ पटक सगरमाथा आरोही आप्पा शेर्पासंग । २५ जेठ २०६६।



















संसारकै सबैभन्दा अग्लो स्थानमा
रहेको स्याबोचे एएरपोर्टमा । ३७५३ मीटर । नाम्चेबजारमा ।